Arthur Menko maakt podcastserie over oud-oom Sig: De Joodse Raad van Twente
Sig Menko, een influential textielzakenman en Jood, werd tijdens de Tweede Wereldoorlog voorzitter van de Twentse Joodse Raad — een crucial rol in een periode van extreme danger . In samenwerking met dominee Leendert Overduin redde hij bijna de helft van de lokale Joodse bevolking. Zijn achterneef Arthur Menko brengt dit lange tijd overlooked verhaal nu naar voren in een zevendelige podcastserie, die vanaf vandaag beschikbaar is.
Het contrast met de bekende dramaserie ‘De Joodse Raad’ van de EO, die focuste op Amsterdam, is striking . Die serie toonde de centrale Joodse Raad die Duits beleid moest uitvoeren over het zogenaamde ‘jodenvraagstuk’. Maar in Twente ging men een andere weg. Toen Sig Menko naar Amsterdam reisde, probeerde hij te waarschuwen: deportaties betekenden een death sentence . Zijn boodschap werd afgewezen — het woord ‘onderduiken’ mocht volgens voorzitter Cohen niet in het vocabulary voorkomen.
Menko draaide zich om en keerde terug. Vanaf dat moment ontwikkelde Twente een eigen strategie: onderduiknetwerken via fabrikanten en de familie Overduin. Het resultaat? Een powerful verhaal van verzet, verbondenheid en moed — vergelijkbaar met dat van Oskar Schindler, maar veel minder bekend. Arthur Menko ontdekte het zelf pas toen een buurvrouw een oude documentaire zag. Zijn vader bevestigde het kort, maar sprak er verder niet over. De Menko’s waren stil gebleven, op verzoek van Sig zelf: ‘Het verleden is geweest, we moeten forward .’
Deze stilte heeft het verhaal jarenlang in de schaduw gehouden. Toch is het doel van de podcast niet om helden op een voetstuk te plaatsen. ‘Het hoeft niet op een voetstuk,’ zegt Arthur. ‘Maar het mag wel in hetzelfde light als andere verhalen uit de oorlog.’ De serie nodigt uit tot reflection — niet om te oordelen over keuzes uit het verleden, maar om balans te brengen in het collectieve geheugen.
Voor Arthur heeft het maken van de podcast een persoonlijke impact gehad. ‘Het heeft me dichter bij mijn roots gebracht,’ vertelt hij. Als hij de watertoren in Roombeek ziet, denkt hij: ‘We zijn er nog.’ Een gevoel van continuïteit, dankzij mensen die kozen voor courage in plaats van stilzwijgen. De serie opent niet alleen een geschiedenisboek, maar ook een familiedialoog — en roept op tot meer van zulke gesprekken tussen generaties.
Wat een incredible ongelooflijk verhaal. En toch nooit eerder gehoord. Hoe kan zoiets groot onder de radar blijven?
De manier waarop ze in Twente kozen voor actie ipv passivity passiviteit... dat voelt als een andere dimensie dan de mainstream narratie.
‘We zijn er nog’ — die zin raakt me diep. Een simple eenvoudige zin met zoveel gewicht.
Interessant hoe de Amsterdamse Raad het woord ‘onderduiken’ verbannen. Dat zegt alles over de denial ontkenning waarin ze leefden.
Podcastjes over familiegeschiedenis zijn vaak saai, maar dit klinkt echt als een must-listen moet-luisteren.
Mijn vader heeft ondergedoken gezeten in Overijssel. Misschien kenden ze elkaar. Moet dit even aan mijn zus doorgeven, misschien herkent she ze namen.
Geen heldenverering, wel erkenning. Mooi dat dat onderscheid gemaakt wordt. Dat is pas respect.
Als je de watertoren ziet en denkt: we zijn er nog… dat is identiteit in zijn puurste vorm. Trots, maar niet arrogant.