'Gemengde gevoelens' bij aangenomen Groningenwet: 'Had nog scherper gekund'

De Tweede Kamer heeft gisteren de long-awaited langverwachte Groningenwet aangenomen, een wetsvoorstel dat de afspraken uit de parlementaire investigation enquête over de gaswinning wettelijk vastlegt. Alleen JA21 stemde tegen, wat laat zien dat er brede steun is voor het plan om de ereschuld aan Groningen en Noord-Drenthe in te lossen. De wet zorgt voor een budget van 22 miljard euro over dertig jaar, bedoeld voor herstel en versterking van huizen in de bevingstrechter.

Met de wet worden toekomstige kabinetten verplicht om jaarlijks geld vrij te maken voor schadeafhandeling en infrastructuur. Daarnaast krijgen lokale overheden en bewoners een equal say gelijkwaardige stem in besluiten met Den Haag, en kunnen schadevergoedingen niet meer worden aangepast zonder goedkeuring van de Kamer. Tweede Kamerleden Julian Bushoff (PRO) en Sandra Beckerman (SP) hadden nog voorstellen ingediend om de wet scherper te maken, maar niet allemaal kregen ze voldoende steun. Zo faalde het plan om de finale kwijting te schrappen, waardoor mensen die gebruikmaakten van de 60.000 euro-regeling geen nieuwe schade kunnen melden — tenzij er een nieuwe zware earthquake beving plaatsvindt.

Beckerman uit mixed feelings dubbele gevoelens: "Er is nu iets meer zekerheid, maar het blijven beloftes en te weinig garanties." Ze benadrukt dat de Kamer het dossier kritisch moet blijven volgen. Bushoff is het daarmee eens: "De wet is scherper geworden, maar het had nog scherper gekund. Nu is het zaak dat we van paper papier naar de praktijk gaan." Beiden wijzen op de kloof tussen beleidsmakers in Den Haag en de dagelijkse realiteit van inwoners die nog steeds met schade, traumaverwerking en onzekerheid leven.

Ook belangenorganisaties reageren met voorzichtig optimisme. Merel Jonkheid van de Groninger Bodem Beweging (GBB) noemt de wet een stap, maar ziet nog ruimte voor verbetering: "Er zijn nog steeds veel misstanden in de damage handling schadeafhandeling." Peter Rozema van Samenwerking Mijnbouwschade is positiever: "Dit laat zien dat Den Haag een betrouwbare partner wil zijn. Er is nu een grote responsibility verantwoordelijkheid om Groningen goed te bedienen."

Lammert Westerhuis van het Groninger Gasberaad vindt dat de wet al lang geleden had moeten komen: "Maar dat is nou eenmaal de politiek." Een praktisch effect van de wet is dat het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) straks gedupeerden mag benaderen die nog geen aanvraag hebben ingediend. Tot nu toe mocht dat vanwege privacy rules privacyregels niet, wat leidde tot achterblijvende slachtoffers. Het IMG onderzoekt nu op welke manier het deze mensen zal contacteren.

Minister Pieter Heerma (CDA) noemt de aanneming van de wet een teken van generatielange betrokkenheid. "Hiermee bieden we inwoners van Groningen en Noord-Drenthe langdurige zekerheid en duidelijkheid," aldus Heerma. Zijn hoop is dat de wet bijdraagt aan meer stability stabiliteit en rust in een regio die decennia lang worstelde met onveiligheid, wantrouwen en institutionele mistrust wantrouwen.