Spirala niemożliwości: kto uratuje polski system zdrowia?

System ochrony zdrowia w Polsce kręci się wokół pytania, które brzmi coraz donośniej: czy potrafi przetrwać kolejną dekadę bez radykalnych zmian? Prof. Piotr Czaderna, doradca prezydenta Karola Nawrockiego i szef Rady ds. Zdrowia przy Prezydencie RP, nie kryje — shape kształt, w jakim funkcjonuje dziś, może się wkrótce załamać. W rozmowie podczas 18. Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach podkreślił, że przetrwanie systemu zależy nie od dostępnych resources zasobów, ale od decyzji politicians polityków. To oni muszą przerwać to, co sam nazwał spiralą niemożliwości — stan, w którym każdy krok napotyka opór, a brak ruchu prowadzi do dalszego pogorszenia sytuacji.

Obecny model, oparty głównie na składce zdrowotnej, — jak zauważa ekspert — wyczerpał swoje możliwości. Deficyt Narodowego Funduszu Zdrowia i restrictions ograniczenia w dostępie do świadczeń to symptomy głębszego kryzysu strukturalnego. Prof. Czaderna wskazuje, że zmiany muszą obejmować trzy kluczowe obszary: financing finansowanie, funkcjonowanie i zarządzanie. Choć przyznaje, że cięcia są możliwe, to podkreślają, że muszą być przemyślane, a nie wynikiem krótkowzrocznej oszczędności. „Potrzebna jest długofalowa strategy strategia”, mówi — oparta na dialogu, a nie dymisjach i panic panice.

Jak więc może wyglądać system przyszłości? Ekspert rysuje wizję opartą na czterech filarach. Po pierwsze — lepsza koordynacja opieki, by pacjent nie przelatywał między specjalistami jak piłka. Po drugie — ambulatory ambulatoryzacja, czyli przenoszenie zabiegów na niższe, tańsze poziomy opieki. Po trzecie — terytorialna odpowiedzialność za zdrowie, gdzie regiony same decydują o potrzebach i alokacji środków. I po czwarte — silniejszy nacisk na prevention profilaktykę, promocję zdrowia i diagnosis wczesną diagnostykę. To oznacza, że obywatele muszą przejąć większą odpowiedzialność za swoje życie zdrowotne.

Do tego — podkreśla — potrzebna jest pełna cyfryzacja i swobodna wymiana danych. Opieka oparta na wartości, a nie na liczbie zabiegów, to cel, choć — jak przyznaje — trudny do zmierzenia w praktyce. Kluczowe pytanie, które zostaje, dotyczy jednak nie technologii, ale woli politycznej. Bez niej nawet najlepsze propozycje mogą zakończyć się w szufladzie. Prof. Czaderna jest wyraźny: system może się utrzymać — ale tylko jeśli politycy podejmą decisions decyzje, które dziś wydają się niemożliwe.