Macaristan seçim sonuçlarına bel bağlayan Avrupa
decision , Budapeşte'de değil, Brüksel'in kalbinde hissedildi. 16 yıldır iktidarda olan Orban'ın parlamento seçimlerini kaybetmesi, Avrupa siyasetinde historic shift olarak karşılandı. Bu sadece bir ulusal result değil, uzun süredir yükselen aşırı sağ dalgasının doruğa ulaştığını gösteren bir uyarıydı.
Ana akım analizciler, bu change Avrupa Birliği için bir victory olarak değerlendirdi. Orban'ın siyasi backer olan Putin ve Trump'ın da bu gelişmede loss olduğunu savundular. Bazı çevreler, neredeyse tüm crisis kaynağıymış gibi, Avrupa'nın kurtuluşunu doğrudan bu election sonucuna bağladı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, seçim gecesi yaptığı resmi açıklamada, "Macaristan Avrupa'yı seçti" dedi ve muhalefet lideri Tisza'nın victory coşkuyla kutladı. Bu, public trust ve ideological pressure açısından sembolik bir dönüşü temsil ediyordu.
Ancak bazı uzmanlar, bu optimism reality ile bağdaşmadığını vurguluyor. Avrupa, ekonomik, savunma, enerji ve değerler krizleriyle yıllardır mücadele ediyor. Her yeni development , var olan çatlakları derinleştiriyor. Savunma spending artsa bile, toplumsal support yeterli değil.
Özellikle Ortadoğu'daki savaşlar, ekonomiyi daha da fragile hale getirdi. Ukrayna-Rusya çatışmasında sergilenen ilke, Gazze'deki durumda double standard ortaya çıkardı. "Değerler gücü" iddiası sarsıldı. Avrupa'nın etkisizliği, her alanda daha belirgin hale geldi.
Bu nedenle, Macaristan seçimlerinin tüm problems çözüm olacağı beklentisi, bir yanılsamadan ibaret. Avrupa önce kendi çelişkileriyle yüzleşmeli. Türkiye ile ilişkilerde taze bir start , umut için küçük ama gerçek bir adım olabilir.
Avrupa, risk almak yerine, her seçimde kurtarıcı bir figure figür beklemeye devam ediyor. Bu döngüyü break kırmadan ileri gidemez.
Orban'ın düşüşü, populism popülizm dalgasının zayıfladığını gösterir mi? Yoksa sadece geçici bir reaction tepki mi? Büyük bir question soru işareti.
Macaristan'ın yeni lideri Tisza'nın, expectations beklentileri karşılayıp karşılamayacağı çok uncertain belirsiz. Avrupa bir miracle mucize bekliyor ama siyasette mucize yok.
Enerji crisis krizi ve savunma spending harcamaları artarken, büyüme numbers rakamları düşüyor. Seçim result sonucu bunları düzeltmez.
Gazze'de çocuklara yapılanlara rağmen, İsrail'e eleştiri yerine support destek verilmesi, 'değerler' söyleminin ne kadar empty boş olduğunu gösterdi.
Türkiye ile relations ilişkiler gerçekten düzelirse, Avrupa için yeni bir chapter bölüm başlayabilir. Ama trust güven önce inşa edilmeli.