Từ lời hứa đến pháp luật: Quốc hội bàn về cải cách thực chất

proposal Đề xuất từ đại biểu Quốc hội đang tạo ra làn debate tranh luận mạnh mẽ về hướng đi mới cho nền economy kinh tế Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở những policy chủ trương chung chung, các đại biểu đang kêu gọi chuyển từ “đơn giản hóa” sang “substantial cắt giảm thực chất” thủ tục hành chính — một bước đi nhằm xóa bỏ tư duy “xin - cho” còn tồn tại dai dẳng. Đại biểu Hoàng Minh Hiếu nhấn mạnh: cần bãi bỏ những quy trình lỗi thời và thay thế tiền kiểm bằng hậu kiểm, để doanh nghiệp không còn phải mất hàng năm chỉ để hoàn tất paperwork hồ sơ ban đầu.

contribution Đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân vào GDP đã vượt mốc 51%, tạo việc làm cho hơn 82% lực lượng lao động, nhưng lại chỉ chiếm khoảng 30% export kim ngạch xuất khẩu. Đại biểu Phạm Trọng Nhân đặt câu hỏi sắc bén: phải chăng khu vực được coi là động lực lại đang bị bó buộc trong một khung thể chế chưa tương xứng? Ông kiến nghị Quốc hội ban hành framework Luật Khung Bảo đảm Quyền Phát triển Kinh tế Tư nhân — không chỉ là lời hứa, mà phải trở thành thiết chế pháp lý vững chắc. Điều doanh nghiệp cần, theo ông, không phải là sự hỗ trợ, mà là một sân chơi fair công bằng và minh bạch.

Ngay cả những nhóm lao động bị bỏ lại phía sau cũng được đưa vào tâm điểm. Đại biểu Châu Quỳnh Dao lên tiếng vì hàng nghìn người bán lottery vé số dạo — phần lớn là người già neo đơn, phụ nữ khó khăn, người khuyết tật — với thu nhập trung bình chỉ khoảng 200.000 đồng mỗi ngày. Họ không có contract hợp đồng lao động, không được hưởng bảo hiểm xã hội hay y tế. Bà đề nghị công nhận họ là lao động tự do đặc thù và review rà soát lại cách phân phối lợi nhuận trong chuỗi giá trị xổ số, nơi họ chỉ nhận phần nhỏ nhất dù làm việc vất vả nhất dưới trời nắng hay mưa.

Thậm chí, chính những người thực thi chính sách cũng đang gặp khó. Sau sáp nhập hành chính, nhiều xã miền núi phải hoạt động trên nhiều location địa điểm cách xa nhau, khiến công việc thêm phần chồng chéo. Đại biểu Hà Sỹ Huân cho biết công chức xã đảm nhiệm đa nhiệm vụ nhưng phụ cấp chỉ bằng một nửa so với cấp tỉnh. Ông đề nghị đánh giá lại toàn diện salary chế độ tiền lương để họ có thể yên tâm công tác. Trong khi đó, dù Chính phủ đã cắt giảm 63% thủ tục hành chính, gần 24% doanh nghiệp vẫn phải dành hơn 10% thời gian làm việc cho các quy định — cho thấy cải cách vẫn chưa reach thấm sâu vào thực tế.

Các discussion phiên thảo luận tại Quốc hội đang phác họa một bức tranh rõ ràng: tăng trưởng bền vững không thể chỉ đến từ mục tiêu GDP, mà phải từ việc thay đổi tư duy quản lý, bảo đảm an sinh và xây dựng thể chế có thể thi hành. Như đại biểu Nhân nói, đã đến lúc chuyển từ lời hứa sang legal pháp luật, từ chính sách sang hành động. Khi người bán vé số, doanh nghiệp và cán bộ xã cùng được lắng nghe, nền kinh tế mới thật sự có nền tảng để phát triển.