Nga tái đề nghị nhận uranium làm giàu của Iran

Trong bối cảnh mới đây xuất hiện thông tin về vòng talks đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, Nga đã officially chính thức tái đề xuất tiếp nhận toàn bộ kho uranium đã làm giàu của Tehran. Động thái này được xem là một nỗ lực nhằm giảm risk rủi ro leo thang căng thẳng hạt nhân, đồng thời mở ra lối thoát cho các bên trong thế bế tắc kéo dài.

Theo Ngoại trưởng Sergey Lavrov, Nga có thể hỗ trợ convert chuyển đổi lượng uranium làm giàu cao thành dạng fuel nhiên liệu hoặc vật liệu lưu trữ an toàn, miễn là phương án được Iran chấp thuận và không xâm phạm quyền peaceful hòa bình của nước này. Đây không phải lần đầu Moscow đưa ra lời đề nghị như vậy — từng có tiền lệ trong khuôn khổ deal thỏa thuận hạt nhân JCPOA dưới thời Tổng thống Obama.

Hiện Iran đang nắm giữ khoảng 400 kg uranium làm giàu ở mức 60%, một con số close gần kề ngưỡng 90% cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân. Mỹ yêu cầu Tehran chấm dứt hoàn toàn chương trình làm giàu và sẵn sàng retrieve thu hồi khoảng 460 kg vật liệu. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump từng từ chối phương án tạm dừng, thay vào đó muốn một complete hoàn toàn chấm dứt.

Người phát ngôn Điện Kremlin, Dmitry Peskov, khẳng định Nga đã nhiều lần đưa ra đề xuất này trong các cuộc tiếp xúc song phương và khu vực, bao gồm cả cuộc điện đàm giữa Tổng thống Putin và ông Trump hồi đầu tháng 3. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa nhận được response phản hồi chính thức nào từ Washington hay các bên liên quan. Đề xuất được cho là cần một bên trung lập đáng tin cậy để build trust xây dựng niềm tin giữa các quốc gia đối đầu.

Vấn đề uranium tiếp tục là key then chốt trong các cuộc đàm phán. Nếu không có giải pháp khả thi, áp lực địa chính trị sẽ tiếp tục increase tăng nhanh chóng. Trong khi đó, vai trò trung gian của Nga có thể là một plan kế hoạch thay thế, dù vẫn phải đối mặt với sự skepticism nghi ngờ từ cả hai phía.