VCCI kiến nghị trao thêm thẩm quyền khen thưởng doanh nghiệp: Cân nhắc giữa trao quyền và minh bạch
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa đưa ra một proposal quan trọng trong draft law sửa đổi về thi đua, khen thưởng — yêu cầu trao thêm authority để chính thức tham gia vào quy trình khen thưởng doanh nghiệp. Động thái này không chỉ phản ánh mong muốn nâng cao vai trò của tổ chức đại diện cộng đồng doanh nghiệp, mà còn đặt ra câu hỏi về sự balance trong hệ thống thể chế hiện nay, khi các tổ chức xã hội khác đã có quyền tương tự nhưng VCCI thì chưa.
Theo VCCI, việc khen thưởng hiện nay chủ yếu do các bộ, ngành và địa phương thực hiện, dẫn đến nhiều limitation : thiếu toàn diện với doanh nghiệp đa ngành, bỏ sót doanh nghiệp nhỏ và vừa không thuộc quản lý trực tiếp, và thiếu chuyên biệt vì doanh nghiệp chỉ là một trong nhiều đối tượng xét duyệt. Tổ chức này cho rằng, với mạng lưới hơn 200.000 hội viên, VCCI có khả năng đánh giá comprehensive và chuyên sâu hơn — một lợi thế không thể bỏ qua trong bối cảnh cần recognition kịp thời các mô hình đổi mới, chuyển đổi số.
Một điểm then chốt trong đề xuất là bổ sung Chủ tịch VCCI vào danh sách các cá nhân có quyền recommend khen thưởng cấp Nhà nước, đồng thời được giao trách nhiệm tổ chức xét chọn theo quy định của Thủ tướng. Hiện tại, dù VCCI đã thực hiện nhiều chương trình recognition uy tín như Doanh nghiệp phát triển bền vững hay Doanh nhân tiêu biểu, nhưng các hoạt động này vẫn thiếu legal basis đầy đủ, làm giảm tính chính danh và giá trị xã hội.
VCCI nhấn mạnh rằng việc trao thêm quyền không làm phát sinh bộ máy hay tăng biên chế — phù hợp với chủ trương streamlining bộ máy và phân cấp của Đảng. Đồng thời, tổ chức này kiến nghị mở rộng đối tượng được xét thưởng, đơn giản hóa administrative procedure , và cụ thể hóa tiêu chí đổi mới sáng tạo để đảm bảo minh bạch, công bằng. Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà là bước đi có thể impact sâu rộng đến niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào hệ thống khen thưởng quốc gia.
Nếu VCCI được trao quyền recommend đề nghị khen thưởng, liệu có giảm được tình trạng khen thưởng tràn lan như trước không, hay chỉ thêm một khâu xét duyệt?
Các hội đoàn chính trị - xã hội đã có quyền từ lâu, mà VCCI — đại diện hàng trăm nghìn doanh nghiệp — lại không có? Rõ ràng là thiếu balance cân đối, nên cần sửa luật cho công bằng.
Chuyện legal basis cơ sở pháp lý cho các giải thưởng do VCCI tổ chức là cần thiết thật, nhưng quan trọng hơn là minh bạch trong tiêu chí. Đừng để thành 'giải thưởng doanh nghiệp theo kiểu hội chợ'.
Tinh thần streamlining tinh gọn bộ máy là đúng, nhưng trao thêm quyền cho một tổ chức không phải cơ quan nhà nước thì cần kiểm soát rõ ràng, nếu không dễ thành đặc quyền.
Vấn đề không phải ai khen, mà là khen ai, vì điều gì. Cần transparency minh bạch trong tiêu chí hơn là tranh quyền trong quy trình.
Doanh nghiệp khởi nghiệp rất cần được recognition tôn vinh, nhưng hiện họ gần như 'vô hình' trong các chương trình khen thưởng chính thức. Đề xuất này nếu thực hiện đúng, sẽ tạo impact tác động tích cực.