Tổng thống Trump: Iran đồng ý bàn giao uranium làm giàu cho Mỹ
Tổng thống Donald Trump hôm 16/4 đã đưa ra tuyên bố gây chấn động khi khẳng định Iran đã đồng ý new về việc từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu cao – một bước tiến lớn trong các cuộc đàm phán hạt nhân đang diễn ra. Ông nhấn mạnh rằng Tehran đã chấp nhận demand then chốt nhất của Mỹ: không bao giờ được sở hữu nuclear weapons , và sẽ chuyển giao toàn bộ "bụi hạt nhân" cho Washington. Đây được xem là major quan trọng nhất kể từ khi căng thẳng khu vực leo thang vào năm ngoái.
Ông Trump cho biết thêm rằng pressure từ các cuộc tấn công bằng máy bay ném bom B2 hồi tháng 6 đã buộc Iran phải thay đổi position . "Họ đã đồng ý chuyển giao cho chúng tôi nuclear dust nằm sâu dưới lòng đất", ông nói, ám chỉ kho uranium bị làm giàu mà Mỹ cho rằng có thể dùng để sản xuất vũ khí. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) từng ước tính Iran đã sở hữu hơn 440 kg uranium làm giàu 60%, đủ để sản xuất vật liệu cho khoảng 10 đầu đạn hạt nhân nếu tiếp tục làm giàu thêm.
Lệnh blockade hàng hải do Mỹ dẫn dắt được Tổng thống mô tả là công cụ then chốt khiến Iran không còn khả năng economic và quân sự. "Không tàu nào có thể vượt qua", ông khẳng định, đồng thời cho biết lệnh phong tỏa này, kết hợp với các cuộc không kích, đã triệt tiêu hoàn toàn khả năng vận hành của hải quân và không quân Iran. Ông nhấn mạnh rằng sự combination giữa tấn công và phong tỏa đã tạo ra dramatic chưa từng có.
Tuy nhiên, cho đến nay, Iran vẫn chưa confirm bất kỳ nội dung nào trong tuyên bố của ông Trump. Tehran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của họ mang mục đích hòa bình và bác bỏ mọi claim về việc từ bỏ công nghệ làm giàu. Giới quan sát quốc tế đang chờ phản ứng chính thức từ IAEA và các đồng minh châu Âu để đánh giá mức độ credibility của thông tin này.
Ông Trump bày tỏ kỳ vọng hai bên sẽ đạt được một permanent ngừng bắn, thay vì gia hạn bản ngừng bắn tạm thời sắp hết hạn. Thậm chí, ông không loại trừ khả năng tới Pakistan để tham dự lễ ký kết, nơi đóng vai trò trung gian trong quá trình đàm phán. Nếu không đạt được agreement , ông cảnh báo Mỹ sẽ tăng cường các cuộc tấn công – một tín hiệu cho thấy rủi ro vẫn rất cao trong những ngày tới.
Nếu đúng là Iran đã nhượng bộ thật, thì pressure áp lực từ phong tỏa và không kích quả thật đã phát huy tác dụng.
Chưa thấy Iran lên tiếng, mà Trump đã tuyên bố như thể xong việc rồi. Cẩn thận với những claim tuyên bố một chiều kiểu này.
Pakistan đứng ra trung gian? Có vẻ như Mỹ đang cần một neutral bên trung lập để giảm căng thẳng hình ảnh.
440kg uranium làm giàu 60% là một khối lượng cực kỳ nguy hiểm. Nếu chuyển giao thành công, đó sẽ là breakthrough bước đột phá lớn cho an ninh toàn cầu.
Một bên nói đã đồng ý, bên kia im lặng. Tôi chỉ muốn hỏi: bằng chứng ở đâu? Niềm tin cần được xây dựng bằng minh bạch, không phải tuyên bố.
Nếu không có deal thỏa thuận, ông Trump nói sẽ tấn công tiếp. Như vậy, chiến tranh vẫn chỉ cách một quyết định.