V.I. Lenin nhắc về những “căn bệnh” của đảng cầm quyền
Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917, Đảng Cộng sản (Bolshevik) trở thành ruling party đầu tiên trên thế giới. Trong bối cảnh lãnh đạo một nhà nước non trẻ đối mặt với can thiệp quốc tế và nội chiến, V.I. Lenin đã sớm nhìn ra những risks nội tại đe dọa sự trong sạch và hiệu lực của đảng. Ông không chỉ vạch ra sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân mà còn cảnh báo nghiêm khắc về những diseases có thể làm suy yếu tổ chức từ bên trong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Một trong những dangers lớn nhất theo Lenin là bureaucracy — một căn bệnh ăn mòn tinh thần cách mạng. Ông nhấn mạnh rằng, khi cán bộ chỉ chú trọng status và privileges thay vì nhiệm vụ được giao, họ trở thành internal enemy . Những biểu hiện như lề mề, vô trách nhiệm, hách dịch, sợ dân chủ và lẩn tránh thực tiễn không chỉ làm trì trệ bộ máy mà còn làm suy giảm public trust . Lenin từng cảnh báo: "Nếu có cái gì sẽ làm tiêu vong chúng ta thì chính là cái đó".
Bên cạnh quan liêu, Lenin chỉ rõ căn bệnh arrogance và isolation . Ông cho rằng đảng chỉ là "giọt nước trong đại dương", và chỉ khi thấu hiểu popular will thì mới có thể lãnh đạo thành công. Nếu đảng trở nên kiêu ngạo, hẹp hòi và không còn accountability với dân, bộ máy sẽ tự tan rã. Người nhấn mạnh vai trò của đảng phải là người organizer , inspirer và dẫn dắt phong trào sáng tạo từ dưới lên, chứ không phải áp đặt từ trên xuống.
Một căn bệnh khác được Lenin phê phán gay gắt là empty talk và formalism . Khi các khẩu hiệu cách mạng chỉ còn là lời lẽ hấp dẫn nhưng không có practical basis , chúng trở thành công cụ che giấu sự yếu kém. Lenin kêu gọi giảm tranh luận về danh từ, tăng cường practical experience và siết chặt implementation chính sách. Ông yêu cầu đảng phải hành động gương mẫu, tránh những buổi tiếp kiến unnecessary và văn bản hình thức vô bổ.
Theo Lenin, gốc rễ của những căn bệnh này không chỉ nằm ở cá nhân mà còn trong điều kiện kinh tế - xã hội và trình độ dân trí. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng công tác xây dựng đảng và quản lý nhà nước phải chủ động ngăn chặn các nguy cơ này. Những phân tích của Lenin, dù ra đời hơn một thế kỷ trước, vẫn mang tính relevance sâu sắc, đặc biệt trong bối cảnh nhiều đảng cầm quyền hiện nay đang đối mặt với thách thức tương tự về tính minh bạch, trách nhiệm và kết nối với người dân.
Căn bệnh bureaucracy quan liêu đến giờ vẫn là nỗi ám ảnh ở nhiều nơi. Càng cấp cao, càng nhiều privileges đặc quyền, người dân thì mệt mỏi với thủ tục.
Lenin nói đúng: đảng mà xa dân là mất gốc. Nhưng thực tế bây giờ, nhiều nơi còn tệ hơn cả isolation xa rời — là không thèm nghe dân luôn.
Cái hay là ông chỉ ra cả nguyên nhân gốc rễ, không đổ lỗi thuần túy cho đạo đức cá nhân. Vấn đề là có dám đổi hệ thống không.
Bài học về empty talk nói suông vẫn hợp thời. Bao nhiêu chỉ đạo, bao nhiêu nghị quyết, nhưng implementation thực hiện được mấy phần?
Tự kiêu với dân thì dễ, nhưng accountability trách nhiệm giải trình với ai? Nếu không có cơ chế bắt buộc, thì cảnh báo cũng chỉ là lời nói.
Đọc xong thấy giống như đang nói về hiện tại. public trust Niềm tin sụt giảm, risks rủi ro thì tích tụ — nhưng có ai dám động chạm thật sự?