TPHCM Đang Biến Văn Hóa Thành Động Lực Kinh Tế: Liệu Có Thành Công?

Một buổi chiếu film phim ngoài trời tại Liên hoan phim quốc tế TPHCM không chỉ là nơi thưởng thức nghệ thuật – đó là tín hiệu cho một thay đổi sâu rộng: văn hóa đang được TPHCM định vị lại từ lĩnh vực sự nghiệp thành động lực kinh tế. Không còn gói gọn trong các sự kiện mang tính phong trào, thành phố đang chuyển mình sang tư duy quản trị phát triển, nơi văn hóa được đầu tư như một ngành công nghiệp có khả năng sinh lời và tạo giá trị bền vững. Đây cũng là tinh thần của Nghị quyết 80-NQ/TW, nhấn mạnh đầu tư cho văn hóa chính là đầu tư cho tương lai.

TPHCM đã chọn 8 lĩnh vực creative sáng tạo để phát triển đến năm 2030: điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, nhiếp ảnh, triển lãm, quảng cáo, du lịch văn hóa và thời trang. Mục tiêu rõ ràng: đến năm 2030, doanh thu ngành công nghiệp văn hóa đạt khoảng 148.000 tỉ đồng, đóng góp 7-8% vào GRDP. Điều này cho thấy cách làm mới – từ management quản lý hành chính sang kiến tạo thị trường. Các lễ hội như HOZO hay Liên hoan phim quốc tế không còn đơn thuần là biểu diễn, mà là hệ sinh thái networking kết nối, đào tạo, đầu tư và phân phối – nơi nghệ sĩ, doanh nghiệp và khán giả cùng tham gia.

Hạ tầng cũng đang thay đổi để bắt kịp tầm nhìn. Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ, dự kiến mở cửa từ tháng 4/2026, là minh chứng cho nỗ lực xây dựng không gian multifunctional đa năng phục vụ nghệ thuật và sự kiện quy mô lớn. Các bảo tàng như Bảo tàng Hồ Chí Minh - chi nhánh TPHCM đang số hóa không gian trưng bày, ứng dụng interactive tương tác như mã QR và thuyết minh tự động. Mục tiêu là mở rộng audience đối tượng khán giả, kéo dài vòng đời sản phẩm văn hóa và biến di sản thành tài sản có thể khai thác lâu dài – một bước đi chiến lược từ ngắn hạn sang bền vững.

Việc TPHCM gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực điện ảnh không chỉ là danh hiệu – đó là cam kết quốc tế về đổi mới. Danh xưng này buộc thành phố phải hoàn thiện hệ sinh thái làm phim từ production sản xuất, đào tạo nhân lực đến phân phối. Văn hóa giờ đây không còn tách rời khỏi năng lực cạnh tranh đô thị. Khi được kết nối với du lịch, công nghệ và đời sống hằng ngày, một vở kịch, một bộ phim hay một triển lãm có thể trở thành điểm đến thường niên – thứ mà người dân experience trải nghiệm, chứ không chỉ thỉnh thoảng ghé qua.

Chuyển đổi này không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn nuôi dưỡng bản sắc đô thị. Từ một thành phố năng động, TPHCM đang nỗ lực trở thành một trung tâm văn hóa sáng tạo khu vực – nơi các ý tưởng được ươm mầm, các không gian được tận dụng và các giá trị được sustain duy trì lâu dài. Khi nhà nước đóng vai trò kiến tạo thay vì kiểm soát, khi nghệ sĩ có cơ hội tiếp cận funding nguồn vốn và thị trường, và khi công chúng có thêm lựa chọn giải trí chất lượng, văn hóa thực sự trở thành lifestyle lối sống – và là nền tảng cho một đô thị hiện đại.