Phát hiện gây bất ngờ về yếu tố quyết định tuổi thọ
Một study mới đây công bố trên tạp chí Science đã đưa ra kết luận gây surprise về yếu tố then chốt quyết định tuổi thọ con người. Theo đó, nếu tiềm năng di truyền chỉ cho phép một người sống đến 80 tuổi, thì gần như không thể đạt ngưỡng 100 tuổi dù có duy trì lối sống lành mạnh đến đâu. Phát hiện này thách thức nhiều niềm tin phổ biến rằng ăn uống và tập luyện là chìa khóa để sống trường thọ.
Nhóm nghiên cứu do GS Uri Alon từ Viện Khoa học Weizmann (Israel) dẫn đầu đã phân tích dữ liệu từ ba twin người Thụy Điển, trong đó có những trường hợp được nuôi dưỡng riêng biệt, cùng với dữ liệu từ hơn 2.000 anh chị em sống trên 100 tuổi tại Mỹ. Mục tiêu là tách bạch ảnh hưởng của genetics với các yếu tố bên ngoài như tai nạn hay nhiễm trùng. Bằng cách loại bỏ các nguyên nhân tử vong không liên quan đến lão hóa, nhóm đã xác định được mức độ ảnh hưởng thực sự của gien.
Kết quả cho thấy genetic chiếm hơn 50% sự khác biệt về tuổi thọ trong quần thể – một con số cao hơn nhiều so với các khảo sát trước đây chỉ ghi nhận khoảng 25% hoặc thấp hơn. Đặc biệt, các bệnh như sa sút trí tuệ chịu ảnh hưởng mạnh từ gien, trong khi ung thư lại ít lệ thuộc hơn. Dù lối sống tích cực giúp tăng quality sống và kéo dài tuổi thọ thêm một hai thập kỷ, nó không đủ để vượt qua ngưỡng rất cao nếu không có nền tảng di truyền phù hợp.
Chuyên gia lão khoa Thomas Perls từ Đại học Boston, người điều hành Nghiên cứu Người trăm tuổi New England, nhấn mạnh: "Nếu bạn muốn biết mình có thể sống tới 100 tuổi hay không, hãy nhìn vào family ". Dù vậy, ông cũng lưu ý rằng người không có gien trường thọ vẫn nên duy trì thói quen tốt, vì những thay đổi nhỏ có thể tạo ra impact lớn – ví dụ như sống thêm 10–15 năm so với người có lối sống kém.
GS S. Jay Olshansky từ Đại học Illinois Chicago nhận định: "Bài báo mang thông điệp mạnh mẽ – bạn không kiểm soát được nhiều như mình nghĩ". Phát hiện này phù hợp với hiểu biết về sinh vật khác, khi tuổi thọ luôn có thành phần di truyền rõ rệt. Như lời chuyên gia Daniela Bakula từ Đại học Copenhagen, mọi loài từng được nghiên cứu đều cho thấy evidence về vai trò mạnh mẽ của gien trong quá trình lão hóa.
Vậy là dù có ăn kiêng, tập gym đều đặn, cuối cùng vẫn phải nhìn di truyền? Nghe discouraging nản thật.
Không bất ngờ lắm. Nhà mình có ba đời sống trên 90, toàn ăn uống bình thường thôi. Di truyền thật sự quá mạnh.
Nhưng mà nếu biết trước mình không có gien sống thọ, có nên buông xuôi không? Vẫn nên sống khỏe để tăng well-being sự thoải mái chứ?
Tác động của lifestyle lối sống không bị bác bỏ, chỉ là nó có giới hạn. Vẫn đáng để không hút thuốc và tập thể dục.
Nghiên cứu này dùng dữ liệu từ twins song sinh – một cách rất khôn ngoan để tách yếu tố di truyền và môi trường.
Vấn đề là: biết rồi thì làm gì? Có cách nào modify điều chỉnh gien chưa, hay đành chấp nhận?