Tăng trưởng hai con số, tăng quy mô giảm số lượng dự án
Việt Nam đang hướng tới một new phát triển đầy tham vọng với mục tiêu tăng trưởng double-digit trong giai đoạn 2026–2030. Để hiện thực hóa điều này, tổng vốn đầu tư toàn xã hội được đặt ở mức 38,5 triệu tỷ đồng — tương đương 40% GDP, cao hơn đáng kể so với mức 33% của nhiệm kỳ trước. Trong đó, đầu tư công trung hạn dự kiến tăng vọt từ 2,87 triệu tỷ đồng lên 8,22 triệu tỷ đồng, tạo nên một shift lớn về quy mô và chiến lược huy động nguồn lực.
Một điểm nổi bật là decision giảm khoảng 30% số lượng dự án đầu tư công so với giai đoạn 2021–2025, nhằm tập trung vào những large-scale hơn. Thay vì dàn trải, Nhà nước muốn mỗi công trình phải có impact mạnh đến tăng trưởng, việc làm và không gian phát triển. Điều này phản ánh một tư duy điều hành mới: ít hơn, nhưng hiệu quả hơn. Dù vậy, tham vọng này đi kèm với nhiều risk về tính khả thi tài chính.
8,22 triệu tỷ đồng vốn ngân sách không chỉ là con số chi tiêu, mà là catalyst để kích hoạt gần 30,5 triệu tỷ đồng từ khu vực ngoài nhà nước. Tuy nhiên, pressure không nhỏ khi kế hoạch phụ thuộc vào khả năng duy trì tăng trưởng cao, sức thu ngân sách và kỷ luật nợ công. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Phan Văn Mãi nhấn mạnh: không thể giả định mọi thứ luôn thuận lợi — cần có phương án dự phòng quickly để ứng phó với các cú sốc.
Các mega-project như đường sắt cao tốc Bắc–Nam (1,7 triệu tỷ), hệ thống metro Hà Nội–TP.HCM (3,065 triệu tỷ) và nguồn điện (3,4 triệu tỷ) đang hình thành bản đồ phát triển mới. Riêng Hà Nội và TP.HCM cần khoảng 10 triệu tỷ đồng — gần 30% tổng nhu cầu cả nước. Dù thị trường có hơn 3.297 dự án bất động sản với vốn lên tới 7,42 triệu tỷ đồng, câu hỏi lớn vẫn là: làm sao để flow thực sự chảy vào sản xuất, thay vì đầu cơ?
Thủ tướng Lê Minh Hưng gọi mục tiêu tăng trưởng bình quân trên 10%/năm là “mệnh lệnh phát triển”. Đây không chỉ là target kinh tế, mà là cam kết thay đổi cách vận hành nền kinh tế. Thành công không đo bằng số lượng công trình, mà bằng số việc làm bền vững, thu nhập tăng và public trust được củng cố. Bài toán 5 năm tới là biến khối tiền gửi kỷ lục — đã vượt 15 triệu tỷ đồng — thành động lực phát triển thực sự.
Dự án lớn thì dễ thấy, nhưng cost chi phí cơ hội nếu thất bại cũng cao hơn. Rủi ro debt nợ công tăng là điều cần lo.
Thay vì đổ tiền vào hạ tầng hoành tráng, nên đầu tư vào giáo dục và y tế — đó mới là long-term lâu dài.
Câu hỏi vẫn là: làm sao để private capital vốn tư nhân dám ra? Nếu môi trường kinh doanh không minh bạch, tiền sẽ tiếp tục nằm yên.
8,22 triệu tỷ nghe lớn, nhưng nếu inflation lạm phát tăng, thì giá trị thực tế sẽ bị ăn mòn nhanh chóng.
Tăng trưởng hai con số là tham vọng, nhưng đừng để growth tăng trưởng chỉ là con số trên giấy.
Nếu tiền gửi dân cư đã có 8 triệu tỷ, sao không tax thuế tài sản để điều tiết và huy động hiệu quả hơn?