Người già loay hoay giữ số điện thoại gắn bó hàng chục năm
Sợi dây liên lạc quen thuộc bỗng trở thành nỗi lo khi nhiều người cao tuổi loay hoay update thông tin thuê bao để tránh bị khóa SIM. 'Tuyết ơi, kiểm tra giúp mẹ xem cái sim đã standardize thông tin như trên TV nói chưa, không mấy nữa khóa sim thì khổ', bà Nguyễn Thị Bên, 70 tuổi ở Quảng Ninh, nói trong lo lắng, kính đeo trên sống mũi, mi mắt nheo lại trước màn hình điện thoại nhỏ.
Bà Bên từng chỉ quen dùng điện thoại bàn. Khái niệm smartphone rất xa lạ với bà cho đến khi con cháu mua cho một chiếc để tiện communication . Dù đã dùng hơn chục năm, bà vẫn chỉ biết nghe gọi. Các thao tác như nhắn tin hay chuyển khoản ngân hàng vẫn nằm ngoài capability . Trước quy định từ ngày 15/4 về việc standardize thông tin, bà không rõ mình phải làm gì, hay thậm chí không biết SIM của mình đã được cập nhật hay chưa.
Không chỉ bà Bên, nhiều người lớn tuổi như bà Trần Thị Thúy (82 tuổi, Hà Nội) hay ông Đoàn Văn Thùy (70 tuổi, Hải Phòng) cũng gặp khó khăn tương tự. Ông Thùy dùng số điện thoại do con gái mua và đăng ký tên con, nay phải đi hàng chục km đến điểm giao dịch để register lại. Với người ít tiếp cận công nghệ, điểm giao dịch xa, và con cháu ở xa, việc này vừa costly vừa inconvenient . Bà Bùi Thị Liên (69 tuổi) thậm chí phát hiện số mình dùng 22 năm lại đứng tên người lạ, buộc phải mất cả ngày mới transfer tên chính chủ.
Chủ trương standardize thông tin thuê bao theo Thông tư 08/2026/TT-BKHCN nhằm siết chặt quản lý, xử lý SIM rác và bảo vệ người dùng. Theo chuyên gia an ninh mạng Vũ Ngọc Sơn, quy trình xác thực sinh trắc học trước đây chỉ thực hiện một lần, chưa bám sát lifecycle SIM, tạo kẽ hở cho SIM rác tồn tại. Mỗi nhà mạng cũng dùng technology solution khác nhau, khiến chất lượng xác thực không đồng đều – điều khiến xác thực sinh trắc học chưa thành hàng rào đủ mạnh.
Với người trẻ, việc kiểm tra và cập nhật thông tin chỉ mất vài phút. Nhưng với người già, đó là cả quá trình struggle , phụ thuộc và đôi khi là helplessness . Họ sợ thao tác sai, sợ mất liên lạc với con cháu. Một chiếc SIM nhỏ bé lại mang theo decades-long connection – với gia đình, bệnh viện, hàng xóm. Khi chính sách số hóa tiến nhanh, cần có priority policy để không để người yếu thế bị bỏ lại phía sau.
Tôi cũng 72 rồi, đọc bài mà thấy đúng như mình. Con cái bận, đi điểm giao dịch xa quá. Chỉ sợ một ngày bật điện thoại lên là không gọi được ai.
Nhà mạng nên có dedicated support hỗ trợ riêng cho người già, chứ không thể để họ tự mò như hiện nay.
Quy định thì tốt, nhưng triển khai mà không tính đến vulnerable group nhóm dễ bị tổn thương thì thành gánh nặng.
Tôi từng bị khóa SIM 3 ngày vì không cập nhật. Mất liên lạc với con gái ở nước ngoài. May mà hàng xóm biết giúp.
Tại sao không gửi notification thông báo qua tin nhắn có hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu, thay vì chỉ đăng trên mạng?
Tôi dùng điện thoại bàn từ 1985, giờ chuyển sang di động cũng gần 20 năm. Số này biết bao kỷ niệm. Đừng bắt tôi đổi chỉ vì không biết bấm mấy cái nút.