Fatbike-ondernemer omzeilt verbod met dunnere banden: 'Zodra die er zijn, mogen ze fietsen', zegt wethouder
In Enschede was de overlast van fatbikes zo groot dat de gemeente als eerste in Nederland een verbod invoerde in het winkelgebied. Toch blijkt de maatregel makkelijk te omzeilen: door simpelweg thinner tires te monteren, vallen sommige modellen niet langer onder de regels. Fatbike-ondernemer Armando Muis, een van de grootste verkopers in het land, laat in Stand van Nederland: Generatie Next weten dat zijn bedrijf al versies aanbiedt met zeven centimeter brede banden – net onder de tien centimeter die het verbod activeert. "Zodra die er zijn, mogen ze hier fietsen", bevestigt wethouder Marc Teutelink.
Muis, die zichzelf ziet als pionier in de sector, benadrukt dat zijn fietsen volledig legaal zijn en dat hij illegale modellen actief aanpast tot ze voldoen. "We zorgen dat het niet makkelijk is om ze later weer aan te passen", zegt hij. Dit production process maakt van een verboden voertuig een toegestaan product. Zijn populairste model, de V20, begint bij 850 euro, maar met extra’s komt het snel dicht in de buurt van 1.000 euro. "In heel Nederland zitten we al bijna aan 100.000 stuks", schat hij.
Toch ziet Muis de kritiek op fatbikes niet volledig aan zich voorbijgaan. Het probleem, stelt hij, ligt niet bij de fiets zelf, maar bij het gedrag van jonge gebruikers. "Het is gedrag van mensen", verklaart hij. Toen fatbikes nieuw waren, reden vooral volwassenen ermee. Maar sinds jongeren massaal instapten en illegale, snellere versies de markt overspoelden, kreeg het voertuig een negatief imago. "Zij hebben het helaas verpest voor de rest." Het public trust in de fiets is daardoor sterk gedaald.
In Enschede leidde dit tot een gericht verbod: tijdens winkeluren mogen fatbikes met banden van tien centimeter of breder het centrum niet in. De maatregel is proportioneel en juridisch verdedigbaar, zegt wethouder Teutelink. "We zien stunten, slalommen, hard rijden – situaties die we niet willen." De eerste fines van 115 euro zijn al uitgedeeld. Toch blijft het verbod volgens Muis "niet uit te leggen" omdat het op banddikte is gebaseerd, niet op snelheid of gedrag. Zonder landelijke regels, stelt hij, blijft het een patchwork van lokaal beleid.
Daarom pleit Muis voor een structurele oplossing: een kentekenplicht voor alle e-bikes, een minimumleeftijd van twaalf jaar en een helmplicht voor jongeren tot 18. "Zo weet je dat een onafhankelijke instantie, niet de slager, zijn eigen vlees keurt", zegt hij. Landelijke regelgeving zou zowel veiligheid vergroten als market stability bieden. Tot die tijd blijft de fatbike een voertuig dat net buiten het verbod kan rijden – met een simpele bandenwissel.
Een verbod op bandbreedte is gewoon belachelijk. Je lost niets op als de behavior gedrag niet verandert. Straks rijden ze met dunnere banden en doen ze precies hetzelfde.
Muis heeft gelijk: de real issue echte issue is niet de fiets, maar de jeugd die ermee ravot. Maar moet de hele markt dan betalen voor een paar rotjochies?
In Rotterdam kijken ze nu ook naar een verbod. Maar als je in Enschede al ziet dat het met een simpele truc te omzeilen is, wat is dan het nut? Handhaving wordt een nachtmerrie.
Ik vind de helmplicht een goed idee. Veel jongeren denken dat ze onoverwinnelijk zijn. Maar een serious accident ernstig ongeluk is zo gebeurd.
Interessant hoe snel de markt reageert op regelgeving. Vanuit bedrijfsstrategie is het slim, maar het toont ook het gebrek aan coherent policy samenhangend beleid.
Waarom focussen ze niet op snelheid en motorvermogen in plaats van banden? Dat zou veel logischer zijn. Nu lijkt het meer op symbolic action symbolisch beleid dan op echte veiligheid.