Verdedigen wordt gewoonte voor de Britse premier Keir Starmer, als het om Peter Mandelson gaat

Keir Starmer zit in een tight spot nauwe hoek, en dit keer is het geen tactische misstap op het slagveld van het Lagerhuis, maar een morele kwestie die diep in de kern van zijn leiderschap snijdt. De Britse premier wordt opnieuw geconfronteerd met de neergang van Peter Mandelson, een voormalig Labourtopper wiens banden met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein en mogelijke contacten in Rusland en China zijn aanstelling als ambassadeur in de VS in gevaar brengen. Starmer beweert dat hij niets wist van de negatieve screening die Mandelson kreeg, maar de vraag of hij moest weten wat er speelde, wordt steeds luider.

Het drama ontspont zich net voor cruciale regionale verkiezingen, wat de political pressure politieke druk op Starmer verder opvoert. Afgelopen donderdag onthulde The Guardian dat Mandelson niet door de beveiligingsscreening was gekomen — een zeldzame gebeurtenis. Toch kreeg hij de post. Starmer wijst de schuld naar het ministerie van Buitenlandse Zaken, dat hem geen informatie gaf. De hoogste ambtenaar, Olly Robbins, is inmiddels ontslagen, wat leidt tot vragen over wie er werkelijk verantwoordelijk is. Volgens Downing Street was er geen wet die medewerkers blokkeerde van delen van de screening, wat de verdediging van de premier verzwakt.

De kern van de kritiek is niet alleen dat Starmer mogelijk onvoorzichtig was, maar dat hij zich verschuilt achter process rules procesregels in plaats van verantwoordelijkheid te nemen. Hannah Keenan van het Institute for Government stelt dat proces geen vervanging is voor judgment oordeelsvorming. Ze waarschuwt dat Starmers aanval op het ambtelijk apparaat de relatie tussen politiek en ambtenaren kan beschadigen. Binnen het Lagerhuis werd zijn verweer met scepsis ontvangen: de oppositie barstte in lachen uit toen hij suggereerde dat parlementariërs de situatie ongelooflijk moesten vinden. Voor velen is het beeld duidelijk: Starmer ontwijkt de hard questions moeilijke vragen.

Ook binnen zijn eigen partij groeit de onrust. Twee Labourparlementariërs werden uit het Lagerhuis gezet nadat ze Starmer een leugenaar noemden — een verboden term volgens de regels. Toch weerspiegelt dat de growing tension oplopende spanning binnen de fractie. Ed Davey van de Liberaal-Democraten vindt dat Starmer nu alleen nog kan opstappen om zijn belofte van een eerlijke en integere overheid waar te maken. De oppositieleider Kemi Badenoch beschuldigt hem ervan dat hij de antwoorden niet wilde weten, omdat hij de consequences gevolgen vreest. Geen van hen kan echter concreet bewijs leveren dat Starmer bewust loog.

Het debat wordt dinsdag voortgezet, wanneer de ontslagen ambtenaar Olly Robbins voor een parlementscommissie verschijnt. Zijn medestanders beweren dat hij als zondebok is gebruikt. Hoewel kranten en commentatoren al het einde van Starmers premierschap voorzien, is er binnen Labour weinig beweging om hem nu te vervangen. Met regionale verkiezingen over ruim twee weken is het moment te gevoelig voor een leadership challenge leiderschapsstrijd. De vraag blijft of Starmer de schade kan beperken — of dat Mandelsons val uiteindelijk ook hem zal meesleuren.