Energie als defensie: Italië drukt op EU-knop
Wat begint als een economisch technisch verzoek, is in werkelijkheid een plea van Italië aan Europa: behandel energie zoals je defensie behandelt. Tijdens een persmoment in Pistoia stelde buitenlands minister Antonio Tajani dat de Europese Unie lidstaten dezelfde begrotingsruimte moet geven voor stijgende energiekosten als voor defensie-uitgaven. In een tijd van geopolitieke spanningen tussen de VS, Israël en Iran, probeert Rome zijn eigen binnenlandse crisis het hoofd te bieden: een economisch klimaat dat snel verslechtert terwijl de schuldenlast de record sinds jaar en dag nadert.
Italië beloofde dit jaar het begrotingstekort te verlagen van 3,1% naar 2,9% van het bbp – net onder de Europese drempel van 3%. Maar premier Giorgia Meloni en economisch minister Giancarlo Giorgetti lieten al doorschemeren dat ze mogelijk later zullen onderhandelen over de doelstellingen als de druk op huishoudens en bedrijven blijft toenemen. De regering wil ruimte om bijna 35 miljard euro aan steunmaatregelen te financieren, een bedrag dat niet onderuit kan in een al strakke begroting. Zonder ruimte van de EU zou die steun de schuld verder opjagen.
De sleutel ligt in de zogeheten ontsnappingsclausule – een regel die landen toestaat de tekortlimiet te overschrijden bij buitengewone omstandigheden. Momenteel geldt die voor defensie-uitgaven, met een flexibiliteit van maximaal 1,5% van het bbp per jaar tot 2028. Tajani stelt dat dezelfde regel moet gelden voor energie-uitgaven. 'Net zoals de EU heeft gedaan met defensie, kan hetzelfde worden gedaan met energie', zei hij. De vraag is of Brussel bereid is dit precedent uit te breiden – en of energie nu echt een veiligheidskwestie is, net als oorlogsbereiding.
Tot nu toe heeft Italië al ongeveer 1 miljard euro uitgegeven aan het verlagen van accijnzen op brandstoffen, maar de impact op de consumentenprijzen blijft miniem. 'Dit zijn noodmaatregelen, kortetermijnmaatregelen', waarschuwde Tajani, 'geen langetermijnmaatregelen die de schuld permanent verhogen.' Toch staat het land op het punt Griekenland te surpass als het zwaarst geschorste land in de eurozone. De schuldquote wordt eind dit jaar verwacht op 138,6% van het bbp – een druk die zwaar op het economisch outlook drukt, vooral in tijden van onzekerheid.
Als energie een veiligheidskwestie is, waarom dan niet ook voedselvoorraden? Veiligheid wordt steeds een breder begrip.
Eindelijk iemand die durft te zeggen dat energie net zo cruciaal is als leger. Defensie begint ook bij de stopcontact.
35 miljard euro aan steun? En wie betaalt dat uiteindelijk? Belastingbetaler weer de klere.
Italië probeert weer een achterdeurtje te vinden. flexibility Flexibiliteit ja, maar niet oneindig.
Interessant voorstel, maar als elk land zijn eigen crisis als ‘nationale noodsituatie’ ziet, waar eindigt dan de EU-regel?
De prijzen dalen nauwelijks, ook al wordt er miljarden uitgegeven. measure Maatregel of symboliek?
Italië heeft gelijk: energie is net zo strategisch als defensie. Maar de schuld moet ergens stoppen.