ภูมิแพ้ในเด็กและผู้ใหญ่: ความผิดปกติที่ต้องจับตา
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา จำนวนผู้ป่วยที่มีrisk ต่อโรคภูมิแพ้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทั้งในไทยและทั่วโลก ข้อมูลล่าสุดชี้ว่าผู้ป่วยในประเทศไทยเพิ่มขึ้นถึง 3-4 เท่าเมื่อเทียบกับ 10 ปีก่อน แม้ยังไม่มีคำตอบชัดเจน แต่researchers หลายกลุ่มเชื่อว่าการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อม วิถีชีวิต และพันธุกรรมอาจเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายทำงานผิดปกติ
โรคภูมิแพ้เกิดเมื่อร่างกายตอบสนองต่อallergen อย่างรุนแรงเกินไป ไม่ว่าจะเป็นการสูดดม เช่น ไรฝุ่นหรือเกสรพืช หรือการรับประทาน เช่น ถั่วลิสงหรือนมวัว ซึ่งในผู้ที่มีsensitivity ต่อสารเหล่านี้ ร่างกายจะผลิตแอนติบอดีและปล่อยสารก่อการอักเสบ ส่งผลให้เกิดอาการตั้งแต่ไม่รุนแรง เช่น จามหรือคันตา จนถึงภาวะวิกฤตอย่างภาวะแพ้เฉียบพลันที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต
อาการของโรคสามารถแบ่งตามระบบในร่างกายได้ชัดเจน ผู้ป่วยระบบทางเดินหายใจอาจมีpressure ที่หน้าอกหรือหายใจไม่สะดวก ส่วนผู้ที่มีอาการทางผิวหนังมักมีผื่นแดง คัน หรือลอก ขณะที่ในเด็กเล็ก การแพ้อาหารบางชนิดอาจแสดงผลผ่านหลายระบบ เช่น ปวดท้อง อาเจียน หรือแม้แต่หายใจครืดคราด การวินิจฉัยจึงต้องอาศัยความเข้าใจอย่างละเอียดจากmedical report และการตรวจskin test เพื่อระบุสารต้นเหตุ
แม้ปัจจุบันยังไม่มีcure โรคภูมิแพ้ให้หายขาด แต่แนวทางที่ได้ผลที่สุดคือการหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้โดยตรง ควบคู่กับการดูแลสุขภาพทั่วไป เช่น การรับประทานอาหารที่มีnutritional value และการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งช่วยเสริมimmune system ให้ทำงานได้อย่างสมดุลและลดfrequency ของอาการได้อย่างมีนัยสำคัญ
ลูกชายเริ่มมีผื่นขึ้นตั้งแต่ 6 เดือน พอไปskin test ทดสอบผิวหนังถึงรู้ว่าแพ้ถั่วและนมวัว ต้องเปลี่ยนทุกอย่างในครัวจริงๆ ชีวิตเปลี่ยนหมด
ข้อมูลดีมาก แต่ควรเน้นย้ำว่าภาวะแพ้เฉียบพลันคือภาวะฉุกเฉิน ต้องใช้ยา EpiPen ทันที ไม่ใช่แค่กินยาแก้แพ้ธรรมดา
เดี๋ยวนี้เด็กเป็นภูมิแพ้กันเยอะจริงๆ เด็กในห้องเรียนครึ่งหนึ่งต้องมีmedical report รายงานทางการแพทย์ห้ามกินอาหารบางอย่าง
เราหลีกเลี่ยงสารเคมีในบ้านมา 2 ปี ใช้แต่ผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ อาการคันและผื่นลดลงอย่างเห็นได้ชัด น่าจะเกี่ยวกับallergen สารก่อภูมิแพ้จริงๆ
เคยคิดว่าแพ้อากาศเป็นเรื่องธรรมดา ที่จามน้ำมูกไหลทุกเช้า แต่พอไปตรวจถึงรู้ว่าเป็นimmune system ระบบภูมิคุ้มกันที่ตอบสนองผิด ไม่ใช่แค่อากาศเย็น
ถ้าแบบนี้ โรงเรียนควรให้ความรู้เรื่องrisk ความเสี่ยงและอาการภูมิแพ้กับเด็กตั้งแต่ต้น ไม่ใช่ให้รู้เอาตอนมีปัญหาแล้ว