Chàng trai tổn thương tim, thận do lupus ban đỏ hệ thống
Anh Hùng, 23 tuổi, từng bị organ nặng ở tim và thận do lupus ban đỏ hệ thống, nay đã recover đáng kể nhờ phương pháp treatment miễn dịch trúng đích tại TP HCM. Câu chuyện của Hùng là một trong những ca hiếm gặp vì lupus thường ảnh hưởng nhiều hơn đến nữ giới, khiến nam giới như anh dễ bị diagnose muộn và chịu hậu quả nghiêm trọng hơn.
Theo report từ Bộ Y tế, cứ 100.000 người thì có khoảng 50 ca mắc lupus ban đỏ, trong đó chỉ 10% là nam. Vì risk mắc bệnh thấp nên nhiều bác sĩ không nghĩ đến lupus khi khám cho nam, dẫn đến delay trong phát hiện. Ở Hùng, bệnh đã âm thầm progress suốt nhiều năm với các dấu hiệu như sụt cân, sốt kéo dài, mệt mỏi, rụng tóc và đau khớp — những biểu hiện dễ nhầm với bệnh khác.
PGS.TS.BS Hoàng Thị Lâm, Trưởng khoa Miễn dịch Lâm sàng Bệnh viện Tâm Anh TP HCM, cho biết lupus là bệnh chronic khiến hệ miễn dịch tấn công nhầm vào các mô lành, gây inflammation và tổn thương đa cơ quan. Thách thức trong điều trị là tìm điểm cân bằng: ức chế miễn dịch đủ để kiểm soát bệnh nhưng không quá mạnh để tránh infection hay tổn thương thêm. Với Hùng, phác đồ kết hợp hydroxychloroquine, thuốc ức chế miễn dịch, aspirin liều thấp và thuốc chống đông đã giúp kiểm soát blood clot hiệu quả.
Bệnh nhân được theo dõi monthly bằng các xét nghiệm chức năng tim, thận và kháng thể tự miễn. Có lúc chỉ số đông máu tăng vọt, đòi hỏi hội chẩn liên chuyên khoa để can thiệp quickly . Sau hai tháng điều trị tích cực, chức năng tim ổn định, chỉ số thận bất thường giảm hơn 60%, và các đợt bùng phát gần như control hoàn toàn.
Mặc dù lupus chưa thể cure , bác sĩ nhấn mạnh rằng phát hiện sớm và điều trị đúng có thể giúp người bệnh sống tốt. Những dấu hiệu như sốt kéo dài, đau khớp, rụng tóc hay rash trên da — đặc biệt khi xuất hiện cùng nhau — cần được xem là warning sức khỏe nghiêm túc. Đến khám kịp thời có thể ngăn ngừa damage vĩnh viễn cho các cơ quan quan trọng.
Mới biết lupus nguy hiểm thế này. Có người quen nam giới bị đau khớp lâu năm mà ai cũng bảo do làm việc nặng, hóa ra có thể là dấu hiệu bệnh hiếm.
Nam giới ít bị nên bác sĩ cũng chủ quan, thật sự là một gap khoảng trống trong chẩn đoán. Cần nâng cao awareness nhận thức nhiều hơn.
Điều trị lupus như đi trên dây, ức chế miễn dịch quá tay là dễ nhiễm trùng, mà thiếu thì bệnh bùng phát. Rất cần xét nghiệm regularly định kỳ để điều chỉnh.
Mình từng bị ban đỏ tưởng là dị ứng, ai dè sau đó đau khớp và mệt mỏi kéo dài. May mà đi khám, phát hiện sớm còn chưa ảnh hưởng đến organ cơ quan nào.
Chi phí điều trị lâu dài cho bệnh mạn tính như thế này chắc cũng tạo pressure áp lực lớn cho gia đình.
Câu chuyện của anh Hùng là lời nhắc nhở: đừng coi thường các triệu chứng vague mơ hồ như mệt, sốt, rụng tóc. Chúng có thể là dấu hiệu của một serious bệnh nghiêm trọng.