Không uống rượu, vì sao ngày càng nhiều người vẫn bị bệnh gan?

Một new làn sóng bệnh lý đang lan rộng âm thầm trên toàn cầu, không liên quan đến rượu bia nhưng lại đe dọa trực tiếp đến health sức khỏe của gan hàng tỷ người. Bệnh gan nhiễm mỡ do metabolic rối loạn chuyển hóa (MASLD) đang gia tăng với tốc độ báo động, và theo dự báo, con số có thể chạm mốc 1,8 tỷ người mắc vào năm 2050.

Theo nghiên cứu từ Viện Đo lường và Đánh giá Sức khỏe (IHME), số ca MASLD đã tăng dramatically vọt từ 500 triệu người năm 1990 lên 1,3 tỷ vào năm 2023 — mức tăng đến 143%. Điều này có nghĩa cứ 6 người trên thế giới thì có một người đang sống chung với bệnh gan nhiễm mỡ, dù họ never không uống một giọt rượu nào. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ lifestyle lối sống hiện đại: ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động và tỷ lệ obesity béo phì ngày càng cao.

Các yếu tố nguy cơ hàng đầu bao gồm đường huyết cao, chỉ số BMI vượt ngưỡng an toàn và thói quen hút thuốc. Đáng lo ngại là bệnh không còn chỉ xuất hiện ở người lớn tuổi. Dù nhóm 80–84 tuổi có tỷ lệ mắc cao nhất, nhưng số ca tập trung nhiều ở nam giới 35–39 tuổi và nữ giới 55–59 tuổi — minh chứng rõ ràng cho xu hướng shift dịch chuyển về độ tuổi mắc bệnh. Về geographic địa lý, Bắc Phi và Trung Đông đang dẫn đầu về tỷ lệ, trong khi Anh, Australia và Mỹ cũng ghi nhận mức tăng lần lượt 33%, 30% và 22% trong ba thập kỷ qua.

Một điểm tích cực là overall tổng thể tác động đến sức khỏe cộng đồng — tính theo năm sống bị mất do bệnh — chưa tăng tương ứng, nhờ tiến bộ trong diagnosis chẩn đoán và điều trị. Phần lớn ca bệnh nay được phát hiện ở giai đoạn early sớm, giúp kiểm soát tốt hơn. Tuy nhiên, MASLD thường silent âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều người chỉ biết mình mắc bệnh khi đi khám vì lý do khác.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng dù bệnh nguy hiểm, nó vẫn có thể được managed kiểm soát nếu người bệnh thay đổi lifestyle lối sống đúng cách. Chế độ ăn hợp lý, duy trì cân nặng và tăng cường physical activity vận động thể chất không chỉ giảm mỡ gan mà còn cải thiện các yếu tố nguy cơ đi kèm. Đây là real giải pháp khả thi, không cần thuốc, nhưng đòi hỏi sự kiên trì và quyết tâm.