Giá nhựa đường tăng, nguy cơ chậm trễ bảo trì đường bộ
Giá material xây dựng, đặc biệt là asphalt , đang tăng mạnh, gây áp lực lớn lên hàng loạt project bảo trì road trên cả nước. Theo báo cáo mới nhất từ Cục Đường bộ Việt Nam, chi phí cho các gói thầu bảo trì có thể tăng thêm tới 946 tỷ đồng, tương đương mức increase 28% so với kế hoạch ban đầu.
Nguyên nhân chính đến từ fuel thế giới leo thang, kéo theo giá diesel trong nước tăng đến 70%, trong khi crude oil cũng ghi nhận đà tăng mạnh từ đầu tháng 3. Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí sản xuất concrete – thành phần chủ yếu trong thảm đường. Không chỉ vậy, nguồn cung asphalt nhập khẩu đang bị thu hẹp, khiến các nhà thầu gặp khó trong việc access vật liệu đúng tiến độ.
Hiện tại, 89 trên tổng số 119 gói thầu đã được lựa chọn nhà thầu, phần lớn áp dụng hình thức hợp đồng fixed price . Với loại hợp đồng này, nhà thầu phải gánh toàn bộ risk khi giá vật liệu biến động. Một số dự án như cải tạo quốc lộ 14E hay nâng cấp quốc lộ 28B đã ghi nhận chi phí phát sinh từ 25–56 tỷ đồng, làm dấy lên concern về delay thi công và nguy cơ loss nghiêm trọng.
Cục Đường bộ Việt Nam đã đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét impact và sửa đổi quy định pháp lý để tạo cơ sở điều chỉnh giá hợp đồng trong trường hợp biến động market . Hiện tại, các gói thầu đã ký hợp đồng gần như không có flexibility trong điều chỉnh chi phí, khiến nhiều nhà thầu phải cân nhắc postpone triển khai. Nếu không có solution kịp thời, tiến độ giải ngân và chất lượng hạ tầng giao thông có thể bị ảnh hưởng lâu dài.
Giá fuel nhiên liệu tăng thì cái gì chẳng đội lên, chứ đâu riêng asphalt nhựa đường.
Hợp đồng fixed price đơn giá cố định lúc giá ổn thì dễ, chứ giờ biến động mạnh thì nhà thầu khốn thật.
Cần sớm có policy chính sách linh hoạt hơn, chứ để delay chậm trễ mãi thế này thì người dân đi đường khổ.
Tăng 28% chi phí mà vẫn bắt thi công đúng giá cũ, vậy là ép doanh nghiệp loss thua lỗ rồi.
Chuyện gì xảy ra nếu không ai dám nhận thầu vì risk rủi ro quá cao?
Cần minh bạch nguồn cung asphalt nhựa đường hơn, tránh tình trạng khan hiếm artificial nhân tạo.
Chính phủ nên xem lại cơ chế contract hợp đồng trong lĩnh vực xây dựng, đừng để doanh nghiệp gánh hết.
Mỗi lần giá oil dầu tăng là lại thấy hệ lụy lan rộng, cần có buffer đệm cho thị trường.