Xuất bản điện tử mở rộng chiều kích văn hóa đọc
Nắm bắt new nhu cầu của độc giả, chỉ trong vài năm, nhiều nền tảng đọc sách số tại Việt Nam đã xuất hiện như Fonos, Voiz FM hay Waka. Người đọc có thể lựa chọn đọc sách điện tử (ebook) hoặc nghe sách nói (audiobook) tùy theo thói quen. Có người tranh thủ đọc vài trang trên public transport , có người lại nghe sách trong lúc tập thể dục. Nhờ sự flexibility đó, việc đọc không còn bị bó hẹp trong một không gian hay thời điểm nhất định, mà dần hòa vào nhịp sống thường ngày một cách tự nhiên hơn.
Theo Cục Xuất bản, In và Phát hành (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), năm 2025, xuất bản phẩm dạng điện tử đạt 5.218 xuất bản phẩm với khoảng 35 triệu lượt truy cập — tăng 49,3% về số lượng xuất bản phẩm và khoảng 66% về lượt truy cập so với năm 2024. Dữ liệu này cho thấy xuất bản điện tử đang mở rộng dimension văn hóa đọc, mở ra hướng phát triển đầy potential . Trong bối cảnh đó, các nền tảng phát hành số liên tục adjust cách vận hành và hệ sinh thái đọc để phù hợp hơn với thói quen người dùng.
Bà Phùng Như Quỳnh, Giám đốc kinh doanh Công ty Cổ phần Sách điện tử Waka — đơn vị dẫn đầu trong lĩnh vực phát hành sách số — cho biết: "Nền tảng hiện triển khai song song hình thức thuê bao và mua lẻ, trong đó thuê bao chiếm khoảng 80% revenue ". Với khoảng 4,7 triệu người dùng và mức tăng trưởng duy trì từ 23% đến 25% mỗi năm, phần lớn thuộc nhóm 18 đến 34 tuổi, Waka phản ánh sức hút mạnh mẽ của hình thức đọc số trong giới trẻ. Việc phát hành bản điện tử trước khi ra sách giấy đã tạo ra cách khai thác nội dung flexible hơn, phù hợp với nhu cầu hiện nay.
Không chỉ mang lại convenience , xuất bản điện tử còn mở rộng đáng kể phạm vi nội dung mà độc giả có thể tiếp cận. Ngoài văn học, nhiều sách về kỹ năng, kinh doanh hay phát triển bản thân cũng ngày càng phổ biến trên các nền tảng. Với nhiều người, chiếc điện thoại giờ đây giống như một “thư viện cá nhân” thu nhỏ, nơi họ có thể mở bất kỳ cuốn sách nào chỉ trong vài giây. Chị Nguyễn Minh Anh, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Sách và văn hóa đọc, Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội, chia sẻ: "Việc sử dụng sách điện tử giúp mình tiết kiệm thời gian và thuận tiện hơn trong học tập, nhất là khi cần tìm thông tin quickly ".
Xuất bản điện tử cũng đang shift cơ hội và vị thế của tác giả trong kỷ nguyên số. Nhờ các nền tảng nội dung số, nhiều tác giả có thể phát hành tác phẩm trực tiếp đến độc giả, rút ngắn khoảng cách giữa người viết và người đọc. Tuy nhiên, thị trường vẫn gặp obstacle từ tình trạng vi phạm bản quyền phổ biến, khiến nhiều đơn vị chưa mạnh dạn đầu tư. Dư địa phát triển chưa được khai thác tối đa.
Tín hiệu tích cực đến từ chủ trương của Đảng. Chỉ thị số 04/CT-TW ngày 17-3-2026 của Ban Bí thư đặt mục tiêu 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử và xây dựng hệ thống thư viện số thống nhất từ Trung ương đến địa phương vào năm 2030. Đây là political basis quan trọng để thúc đẩy lĩnh vực này phát triển, đưa tri thức số trở thành nền tảng cho văn hóa đọc quốc gia.
Mình dùng Waka hơn hai năm rồi, thấy subscription thuê bao rất tiện, chỉ bằng giá một ly cà phê mỗi tháng mà đọc được hàng nghìn cuốn sách.
Nếu không xử lý dứt điểm copyright violation vi phạm bản quyền, thì dù có chỉ thị hay đến đâu cũng khó phát triển bền vững.
Giờ đi làm bằng xe buýt, tranh thủ nghe sách nói thấy time thời gian trôi nhanh mà có ích hơn nhiều.
Chính sách đưa 100% nhà xuất bản vào môi trường số là tham vọng lớn, nhưng liệu có realistic thực tế không khi hạ tầng và thói quen vẫn còn hạn chế?
Con mình mới lớp 5 mà đã biết tìm sách điện tử để đọc, thấy mừng nhưng cũng lo vì screen time thời gian dùng màn hình lâu quá.
Xuất bản điện tử không chỉ là công nghệ, mà là một cultural shift thay đổi văn hóa thật sự — đọc giờ không còn là nghĩa vụ, mà thành thói quen tự nhiên.