Hạ nhiệt kỳ thi vào 10 Hà Nội: Cần thu hẹp chênh lệch chất lượng giữa các trường

Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội vẫn đang ở peak đỉnh điểm căng thẳng, dù đã nhiều năm trôi qua mà chưa thấy dấu hiệu change thay đổi tích cực. Năm nay, với hơn 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS – tăng tới 20.000 em so với năm trước – nhưng chỉ có hơn 78.300 public chỉ tiêu vào trường công lập, tương đương chưa đầy 55%. Điều này có nghĩa gần một nửa học sinh sẽ không có spot chỗ trong hệ thống trường công, tạo ra áp lực market thị trường giáo dục vô cùng lớn.

Thời điểm deadline hạn chót đăng ký nguyện vọng đang đến gần, nhưng vẫn còn hơn 90.000 phụ huynh chưa chốt phương án. Nhiều gia đình phải theo dõi sát sao số lượng hồ sơ đăng ký vào từng trường để tính toán chance tỷ lệ 'chọi', giống như một cuộc strategy thi đấu chiến lược thay vì lựa chọn dựa trên chất lượng. Các trường như Yên Hòa, Lê Quý Đôn hay Kim Liên nhận lượng hồ sơ overwhelming vượt trội, trong khi nhiều trường khác lại phải nhận số lượng lớn nguyện vọng 2, 3 – dấu hiệu rõ ràng cho thấy sự imbalance mất cân bằng về chất lượng và niềm tin.

TS Đỗ Viết Tuân chỉ rõ, để giải bài toán này, xây thêm trường công là không feasible khả thi trong điều kiện hiện tại. Thay vào đó, cần mở rộng hệ thống trường private tư thục để giảm pressure áp lực, đồng thời tạo ra competition cạnh tranh lành mạnh. Ông nhấn mạnh, chất lượng giáo viên giữa các trường công thực tế là "một chín một mười", nên yếu tố then chốt là năng lực lãnh đạo nhà trường – một impact tác động quyết định đến sự đổi mới và hiệu quả giảng dạy.

Đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh cũng cho rằng, dù Luật Thủ đô (sửa đổi) đang hướng đến mục tiêu xây dựng Hà Nội thành trung tâm giáo dục lớn, nhưng vẫn thiếu clear chính sách cụ thể để phát triển mạng lưới trường công theo tốc độ đô thị hóa. Nếu không address giải quyết những khoảng trống pháp lý này, áp lực tuyển sinh sẽ tiếp tục làm méo mó hệ thống, kéo theo tình trạng dạy thêm, học thêm tràn lan và tổn hại đến well-being sức khỏe tinh thần của học sinh – một hệ lụy kinh tế - xã hội nghiêm trọng.

Việc level cân bằng chất lượng giữa các trường công lập không chỉ là nhiệm vụ giáo dục mà còn là investment đầu tư dài hạn vào nguồn nhân lực. Khi public trust niềm tin vào giáo dục công bị suy giảm, khu vực tư nhân sẽ càng có room đất phát triển – nhưng nếu không có quy hoạch, thị trường này có nguy cơ trở thành nơi profit lợi nhuận lấn át chất lượng. Giải pháp bền vững phải đến từ sự planning lên kế hoạch đồng bộ, dài hạn và quyết tâm chính sách thực sự.