VDB sau 20 năm: Đòn bẩy hay gánh nặng cho phát triển?
Hai mươi năm không phải là khoảng thời gian dài trong dòng chảy lịch sử, nhưng với development kinh tế Việt Nam, đó là chặng đường định hình nhiều infrastructure chiến lược – từ thủy điện Sơn La đến vệ tinh Vinasat. Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB), một institution tài chính nhà nước, đã âm thầm làm đòn bẩy cho những công trình national ấy. Thành lập từ năm 2006, kế thừa từ Tổng cục Đầu tư Phát triển, VDB không chạy theo lợi nhuận, mà hướng vốn vào những nơi tư nhân e dè – nơi cần long-term , cần kiên nhẫn và tầm nhìn.
Trong vai trò policy , VDB đã dẫn dắt dòng vốn vào năng lượng, giao thông, viễn thông và cả xuất khẩu nông sản. Những con số biết nói: hàng trăm dự án lớn, từ nhà máy lọc dầu Dung Quất đến điện gió Bạc Liêu, đều mang dấu ấn của ngân hàng này. Nhưng không chỉ economy , VDB còn đầu tư vào con người – qua các chương trình cấp nước sạch, trường học, bệnh viện ở vùng sâu vùng xa. Đó là cách công bằng được xây dựng từ nền tảng tài chính, thu hẹp gap giữa thành thị và nông thôn, giữa các vùng miền.
Đặc biệt, vai trò của VDB không dừng ở phát triển kinh tế thuần túy. Ngân hàng còn góp phần vào security - quốc phòng, thông qua các dự án phát triển kinh tế tại biên giới, hải đảo – nơi mỗi hecta rừng trồng hay ao tôm ở Tây Nam Bộ đều mang tính chiến lược. Việc huy động vốn ODA và cho vay lại các chương trình chống biến đổi khí hậu, phát triển năng lượng tái tạo cho thấy VDB đang thích nghi với bối cảnh mới. Đây không chỉ là ngân hàng cho vay, mà là một tool thực thi chính sách quốc gia.
Tương lai của VDB đang được định hình cho giai đoạn 2026–2030, với mục tiêu tiếp tục dẫn dắt vốn trung và dài hạn vào các lĩnh vực then chốt. TS. Nguyễn Minh Thảo nhấn mạnh cần hoàn thiện khung pháp lý, tăng vốn điều lệ và nâng cao năng lực quản trị. Chủ tịch Lê Văn Hoan khẳng định vai trò đòn bẩy của VDB trong tăng trưởng bền vững, chuyển đổi xanh và ứng dụng khoa học công nghệ. Nhưng cũng mở ra câu hỏi: làm sao để đòn bẩy ấy không chỉ mạnh, mà còn efficient và minh bạch hơn trong bối cảnh mới?
VDB đúng là xương sống cho nhiều dự án hạ tầng, nhưng liệu có minh bạch trong phân bổ vốn không?
Thấy nhắc nhiều đến vùng sâu vùng xa, nhưng thực tế dân ở đó vẫn thiếu điện, thiếu nước. Cần chịu trách nhiệm rõ ràng hơn.
20 năm mà chỉ mới bắt đầu hoàn thiện định hướng đến 2026? Nghe như đang đi chậm quá.
Rất ấn tượng với các dự án năng lượng tái tạo. Hy vọng VDB sẽ prioritize ưu tiên hơn cho chuyển đổi xanh.
Chính sách tốt, nhưng thực thi mới là vấn đề. Đừng để vốn chính sách rơi vào nơi không xứng đáng.
Cần thêm nhiều minh bạch trong quy trình xét duyệt dự án, nhất là với vốn ODA.