ป.ป.ช. เผชิญวิกฤตศรัทธา ข้อกังขา "สองมาตรฐาน" เขย่าเสถียรภาพองค์กรอิสระ
คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) กำลังเผชิญกับcrisis ครั้งรุนแรง หลังถูกตั้งคำถามถึงการใช้standard ต่างกันในการพิจารณาคดีสำคัญสองคดีที่มีต้นตอจากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญชุดเดียวกัน แต่กลับได้รับการปฏิบัติอย่างเหลื่อมล้ำอย่างชัดเจน จนทำให้ประชาชนเริ่มตั้งข้อสงสัยถึงความimpartiality และความเป็นกลางขององค์กรอิสระที่เคยเป็นเสาหลักสำคัญของระบอบประชาธิปไตย
กรณีหนึ่งคือการยกคำร้องคดีconcealment ของนายศักดิ์สยาม ชิดชอบ โดย ป.ป.ช. ให้เหตุผลว่า "ไม่พบเจตนา" ทั้งที่ศาลรัฐธรรมนูญระบุชัดถึงพฤติการณ์การปกปิด ขณะที่อีกคดีคือกรณี ส.ส. 44 คนจากอดีตพรรคก้าวไกล กลับถูกส่งต่อทันทีไปยังศาลฎีกาโดยอ้างคำวินิจฉัยเรื่องการ "เซาะกร่อนรากฐานประชาธิปไตย" ซึ่งทำให้เกิดคำถามถึงconsistency ในการตีความกฎหมายและการใช้ดุลพินิจ
ดร.ดิเรกฤทธิ์ เจนครองธรรม ชี้ว่า ป.ป.ช. ควรส่งเรื่องให้ศาลเป็นผู้ตัดสินเมื่อมีข้อสงสัยจากศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อรักษามาตรฐานเดียวกัน ไม่ใช่ตัดสินเองในชั้นไต่สวน ซึ่งเท่ากับเป็นการbypass ที่ควรเปิดโอกาสให้กระบวนการยุติธรรมปลายทางตรวจสอบ รศ.ดร.พิชาย รัตนดิลก ณ ภูเก็ต เห็นพ้องว่า นี่คือตัวอย่างของdouble standard ที่ชัดเจนที่สุด ทั้งในด้านความเร็ว ความละเอียด และการรับฟังข้อแก้ต่าง
ผลกระทบไม่ได้อยู่แค่ที่ตัวคดี แต่ขยายไปสู่ความเชื่อมั่นต่อสถาบันตรวจสอบทั้งระบบ ความไม่เท่าเทียมในการปฏิบัติงานส่งผลให้เกิดdoubt ว่า ป.ป.ช. กำลังกลายเป็นเครื่องมือทางการเมืองหรือไม่ นักวิชาการเตือนว่า หากไม่เร่งฟื้นฟูtransparency และสร้างเกณฑ์ที่ชัดเจน จะยิ่งเร่งให้เกิดแรงเรียกร้องการปฏิรูปองค์กรอิสระครั้งใหญ่ในอนาคต
ทั้งสองคดีเริ่มจากคำวินิจฉัยศาลเดียวกัน แต่ปฏิบัติคนละแบบ มันไม่ใช่double standard ทวิมาตรฐานแล้วจะเรียกอะไร
ถ้าองค์กรอิสระขาดความน่าเชื่อถือ ประชาชนก็ไม่มีที่พึ่ง ความยุติธรรมจะกลายเป็นแค่คำพูดลอยๆ ที่ไม่มีsubstance เนื้อหา
เห็นมาหลายรอบแล้ว พอเป็นฝ่ายนี้ก็เร่งรัด พออีกฝ่ายก็ช้าเป็นเต่า แล้วจะให้เชื่อว่าไม่มีbias อคติได้อย่างไร
ไม่ต้องไปไกลถึงการปฏิรูปหรอก แค่ทำให้เท่าเทียมกับทุกคดีก็พอ แล้วความเชื่อมั่นจะกลับมาเองsimple ง่ายๆแค่นี้เอง
คำถามคือ แล้วใครจะไปตรวจสอบองค์กรที่ควรจะตรวจสอบคนอื่น? ถ้าไม่มีกลไกaccountability ความรับผิดชอบก็จบกัน
ตอนนี้ความไว้ใจใน ป.ป.ช. ลดฮวบ ถ้าไม่รีบชี้แจง คงต้องรอการเปลี่ยนแปลงจากpublic pressure แรงกดดันของสังคมจริงๆ